Koordynator - Rzecznik Praw Dziecka

Mówiąc o Rzeczniku Praw Dziecka należy cofnąć się do 7 lipca 1991 roku, kiedy Polska ratyfikowała Konwencję o Prawach Dziecka. Stało się to dla organizacji pozarządowych i środowisk działających na rzecz praw dzieci asumptem do postulowania utworzenia instytucji Rzecznika Praw Dziecka. Rezultatem tych działań było wprowadzenie do Konstytucji RP z 1997 roku zapisu, dającego podstawy prawne dla powołania Rzecznika. W art. 72 ust. 4, nie określając jego kompetencji ani sposobu powoływania, ustawodawca odsyła do ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka. Artykuł 72 ust. 4 Konstytucji stanowi, iż: „Ustawa określa kompetencje i sposób powoływania Rzecznika Praw Dziecka”. Tym samym zapisano Rzecznika Praw Dziecka, jako kolejny konstytucyjny organ kontroli państwa.

 

Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka została przyjęta przez Sejm RP 6 stycznia 2000 roku. Zgodnie z jej zapisami, Rzecznik stoi na straży praw dziecka, określonych w Konstytucji RP, Konwencji o Prawach Dziecka i innych przepisach prawa, z poszanowaniem odpowiedzialności, praw i obowiązków rodziców. Ustawa nadała Rzecznikowi uprawnienia o charakterze ostrzegawczym, sygnalizacyjnym oraz inicjatywnym. Przyznała mu kompetencje przedstawiania właściwym organom władzy publicznej, organizacjom i instytucjom ocen i wniosków, zmierzających do skutecznej ochrony praw i dobra dziecka oraz usprawniania trybu załatwiania spraw w tym zakresie. Rzecznik może również występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych.

 

25 października 2008 roku została przyjęta nowelizacja ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka, która wzmocniła jego kompetencje, wyposażając go m.in. w uprawnienia do:

-       wszczęcia postępowania sądowego w sprawach cywilnych i administracyjnych oraz brania w nich udziału na prawach, przysługujących prokuratorowi;

-       wystąpienia do właściwych organów o wszczęcie postępowania przygotowawczego oraz z wnioskiem o ukaranie w sprawach o wykroczenia;

-       zaskarżenia decyzji administracyjnej;

-       zbadania każdej sprawy na miejscu, nawet bez uprzedzenia;

-       żądania od organów władzy publicznej, organizacji lub instytucji złożenia wyjaśnień lub udzielenia informacji, a także udostępnienia akt i dokumentów.

 

Jednocześnie, według znowelizowanej ustawy organy, instytucje i organizacje, do których zwróci się Rzecznik, w ramach prowadzonych przez siebie spraw, są zobowiązane do udzielenia informacji najpóźniej w terminie 30 dni. 24 września 2010 roku Sejm RP uchwalił kolejną nowelizację ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka. Przyznała ona Rzecznikowi uprawnienia m.in. do udziału w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, występowania do Sądu Najwyższego o wyjaśnienie przepisów prawnych, budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w praktyce ich stosowania, a także do wnoszenia kasacji albo skargi kasacyjnej. Precyzuje również dotychczasowe prawo Rzecznika do żądania wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu. Rzecznik Praw Dziecka jest też ustawowo zobowiązany do promowania i upowszechniania praw dziecka oraz metod ich ochrony. Nowelizacja ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka weszła w życie 9 listopada 2010 roku.

 

Urząd Rzecznika Praw Dziecka pełnili kolejno: Marek Piechowiak (28 czerwca 2000–12 października 2000); Paweł Jaros (16 lutego 2001–7 kwietnia 2006); Ewa Sowińska (7 kwietnia 2006–25 lipca 2008), a 23 lipca 2008 roku Sejm RP wybrał na to stanowisko obecnie urzędującego – Marka Michalaka. Dzień później wybór ten został zatwierdzony przez Senat RP i 25 lipca odbyło się uroczyste ślubowanie nowego Rzecznika Praw Dziecka. Mając na uwadze, iż w 2012 roku mija siedemdziesiąta rocznica śmierci Janusza Korczaka i setna rocznica utworzenia przez niego Domu Sierot, Rzecznik Praw Dziecka, Pan Marek Michalak, wystąpił 5 października 2010 roku do Marszałka Sejmu RP, Pana Grzegorza Schetyny z wnioskiem o ogłoszenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej roku 2012 – Rokiem Janusza Korczaka. Myśl Janusza Korczaka jest do dnia dzisiejszego bezprecedensowym przykładem integracji społeczeństwa polskiego i społeczności międzynarodowej wokół powstałej w Polsce idei. Na kanwie działalności tego znakomitego pedagoga, filozofa, lekarza i żołnierza, przed 21 laty Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło stworzoną z inicjatywy Polaków Konwencję o Prawach Dziecka. Do dnia dzisiejszego ten międzynarodowy dokument jest najważniejszym aktem prawnym poświęconym dzieciom i ich prawom.Przychylając się do prośby Rzecznika Praw Dziecka, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Komisji Kultury i Środków Przekazu, 16 września 2011 roku podjął uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2012 Rokiem Janusza Korczaka.

 

p w ś c p s n
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31
 
 
 
 
 
 

Mapa

Zobacz